W STATYSTYKACH

W statystyce brytyjskiej, jak ustaliliśmy wyżej, znajdzie on dane dotyczące eksportu silni­ków tego typu w ogóle oraz wielkość całego eksportu elektro­technicznego z Wielkiej Brytanii do tego kraju. Nie uzyska więc poszukiwanej informacji. Nigeryjskie statystyki w ogóle nie zawierają tak szczegółowych danych. Jeżeli informację taką opublikuje np. pismo reprezentujące przemysł elektrotech­niczny kraju eksportującego (Electrical Review) jest ona dlań w pełni zadowalająca, ;w przeciwnym wypadku konieczne jest prowadzenie dalszych. poszukiwań. Istnieje prawdopodobień­stwo, że w odpowiedniej prasie amerykańskiej lub zachodnio-niemieckiej znajdzie się opracowanie, którego autor podaje, że eksport z tego kraju silników elektrycznych mocy ułamkowej wynosił w-1966 r. 10 lub:15Vo eksportu brytyjskiego.

PUBLIKOWANE MATERIAŁY

Materiały publikowane mogą być na ogół dostępne, w przypadku dobrej współpracy eksportera z biurem radcy handlowego w danym kraju, a zwłaszcza jeśli w tym kraju jest stały delegat, który poprzednio był pracownikiem przedsiębiorstwa eksportującego.Brak konkretnych, materiałów wymaga często prowadzenia analizy pośredniej. Polega ona na korzystaniu z materiałów już posiadanych (ogólnie dostępnych) oraz  uzyskiwaniu  innych informacji, zwłaszcza publikacji nie mających charakteru sta­tystycznego, a więc głównie fachowych periodyków i prasy bieżącej. Na podstawie informacji w.nich zawartych ustala się dopiero przypuszczalny stan faktyczny. Jak żmudna i skompli­kowana jest to praca, świadczy następujący przykład. Pracow­nik zajmujący się badaniami rynków w przedsiębiorstwie eksportującym silniki elektryczne ma za zadanie ustalić, jaki jest import silników mocy ułamkowej (do 1 kW) z Wielkiej Brytanii do Nigerii w roku 1966.

ŹRÓDŁO INFORMACJI

Źródłem informacji staje się wtedy zagraniczna placówka handlowa w danym kraju, a zwłaszcza stali delegaci,przedsiębiorstw eksportujących przy biurach radców handlowych, agenci handlowi przedsiębiorstwa r w”poszczególnych .krajach, pracownicy wysyłani dla celów akwizycyjnych, jeżeli eksportuje się już dany towar, do bada­nego kraju oraz prasa fachowa i gospodarcza.Najmniej rzeczowych informacji można uzyskać od agentów i pracowników przedsiębiorstwa wysyłanych do kraju, którym się eksporter interesuje. Pierwsi,-jak to wspomnieliśmy wyżej, obawiają się posądzenia przez władze danego kraju o prowa- ’ dzenie działalności wywiadowczej, drugim danych takich od­powiednie instytucje zazwyczaj nie chcą udzielić z podobnych względów, chyba że; są to materiały publikowane.

USTALENIE STANU

Nawet eksporter wywożący podstawowe surowce lub towary wymieniane z racji swej jednorodności w. statystykach ogól­nych ma w takich warunkach utrudnioną możliwość ustalenia pozycji poszczególnych krajów — konkurentów w danej dzie­dzinie obrotu na poszczególnych rynkach zbytu.’Eksporter to­warów nie wymienianych bezpośrednio w statystykach między­narodowych i narodowych sporządzanych według zasad SITC lub RWPG ma jeszcze większe trudności z określeniem stanu faktycznego. Ponieważ ustalenie tego stanu jest jednym z pod­stawowych warunków prowadzenia dalszych badań, konieczne okazuje się wyszukiwanie dodatkowych materiałów dotyczą­cych wielkości obrotu danym towarem, krajów mogących sta­nowić potencjalnych konkurentów.

SZCZEGÓŁOWO PUBLIKOWANE

Takie materiały, stosunkowo szczegółowe, są publi­kowane jedynie przez amerykański Departament Handlu. Inne kraje;, mające rozbudowaną  służbę statystyczną, jak NRF, Wielka Brytania i Francja podają mniej dokładne informacje. Taki na przykład publikacje statystyczne NRF. wymieniają tylko kilka krajów, głównych dostawców i odbiorców danego towaru, oraz wielkości wywozu i przywozu w miarach fizycz­nych i w miarach wartości odnoszące się tylko do tych krajów; W publikacjach statystycznych brytyjskiego Board of Trade znaleźć można jedynie wielkości globalne wywozu i przywozu w określonych dziedzinach do i z poszczególnych krajów, a na­stępnie bardziej szczegółowy podział danej grupy towarowej je­dynie na poszczególne towary bez podania wartości tego wy­wozu lub przywozu.

OGÓLNE STATYSTYKI

Te ogólne statystyki handlu zagranicznego uzupełnia się w niektórych krajach dodatkowymi danymi dotyczącymi bądź całego obrotu towarowego z podziałem na kraje, bądź też poszczególnych dziedzin (grup towarowych) będących przed­miotem eksportu z danego kraju lub importu do tego kraju. Jednakże i w takich przypadkach materiały nie są w pełni przy­datne dla eksportera. Wynika to nieraz ze świadomego, praw­dopodobnie dążenia publikującego takie informacje do utrud­nienia . ich .wykorzystania przez potencjalnych lub aktualnych konkurentów.Z punktu widzenia interesów, eksportera korzystającego z in­formacji najbardziej przydatne,są materiały statystyczne han­dlu zagranicznego wydawane przez kraje konkurentów, w któ­rych może znaleźć, dane zawierające nazwę towaru, globalną wielkość jego’ wywozu i przywozu w miarach fizycznych i w miarach wartości odnoszące się do wszystkich krajów kon­trahentów.

PODSTAWOWE TRUDNOŚCI

Jedną z podstawowych-trudności, jakie napotyka eksporter prowadząc badania w kraju, jest brak materiałów źródłowych. Wynika to często nie z niedostępności danych, lecz z ujmowa­nia poszczególnych zagadnień, a zwłaszcza danych statystycz­nych w różny sposób w różnych krajach. Faktem jest, że po­szczególne kraje świata stosują w statystykach odnoszących się do obrotu zagranicznego określone zasady klasyfikacyjne.Większość krajów kapitalistycznych przyjęła zasady Standard International Trade Classification (SITC), a kraje socjalistyczne należące do RWPG’— klasyfikację ustaloną przez tę organiza­cję; Z punktu widzenia potrzeb przedsiębiorstwa eksportującego są to jednak w większości przypadków materiały zbyt mało dokładne.